Środowisko naturalne i przyroda w Rzeszowie

ŚRODOWISKO NATURALNE I PRZYRODA W RZESZOWIE

1. Wody powierzchniowe i podziemne

Rzeka Wisłok

Rzeka Wisłok jest największym lewobrzeżnym dopływem Sanu,
o całkowitej powierzchni dorzecza 3540 km2 i długości 220 km, jedną z najważniejszych rzek Podkarpacia.

Bierze swój początek z góry Kanasiówka (823 m n.p.m.)
w Beskidzie Niskim na granicy ze Słowacją.

Na obszarze miasta rzeka Wisłok przyjmuje następujące dopływy:

prawobrzeżne: Strug, Czekaj, Młynówka,

lewobrzeżne: Rudka, Mikośka, Przyrwa.

Dolina Wisłoka wraz z całym sięgającym tu od strony południowej zasobem znacznych terenów zieleni występujących w różnych formach jest głównym korytarzem ekologicznym miasta o znaczeniu regionalnym.

Zapora na rzece Wisłok

Na Moście Karpackim, w ciągu ulicy Powstańców Warszawy, znajduje się zapora na rzece Wisłok. Zaporę wykonano w 1973 r. w celu spiętrzenia wody na rzece i zapewnienia prawidłowej pracy ujęcia wody przeznaczonej dla potrzeb mieszkańców miasta.

Mała Elektrownia Wodna

Na stopniu wodnym Rzeszów budowana jest Mała Elektrownia Wodna o mocy ok. 0,6 MW. Inwestycją towarzyszącą elektrowni jest nowoczesna przepławka zapewniająca swobodną migrację ryb zasiedlających rzekę powyżej i poniżej zapory.

Zalew rzeszowski

Zbiornik wodny Rzeszów powstał po wybudowaniu stopnia wodnego Rzeszów
i spiętrzeniu wody rzeki Wisłok.

Po kilkunastu latach eksploatacji na skutek zamulenia, lustro wody zbiornika zmniejszyło się
o ponad połowę.

Obecnie trwają prace przygotowawcze umożliwiające odmulenie zbiornika.

Złoża wód mineralnych

Od dawna wiadomo, że na terenie Miasta występują złoża wód mineralnych.

W wyniku udokumentowania właściwości leczniczych tych wód
w rejonie Szpitala Miejskiego przy ul. Rycerskiej, realizowany jest przy udziale środków unijnych projekt pn.: „Rozwój usług medycznych w zakresie rehabilitacji poprzez utworzenie zakładu wodolecznictwa i rehabilitacji w Rzeszowie”.

Woda z odwiertu dostarczana będzie do urządzeń hydroterapii.

Inwestycja zostanie zakończona w I połowie 2010 r.

Wody geotermalne

Od 2 lat prowadzone są na terenie Miasta prace badawcze mające na celu ewentualne udokumentowanie zasobów wód geotermalnych.

Badania te prowadzone są pod kątem stworzenia możliwości budowy na terenie Miasta Aquaparku.

Zaopatrzenie Rzeszowa w wodę

Od listopada 2008 roku z miejskich kranów płynie idealnie czysta woda, zdatna do picia bez gotowania. Stało się to możliwe dzięki zastosowaniu bardzo nowoczesnej technologii uzdatniania wody. Miasto zainwestowało w ten sposób 167 mln złotych w zdrowie swoich mieszkańców.

Pod względem jakości woda dostarczana do rzeszowskich mieszkań dorównuje butelkowanej wodzie źródlanej i znacznie przewyższa tą pozyskiwaną z płytkich studni.

Regularne badania potwierdzają, że spełnia ona surowe normy polskie i unijne.

2. Formy ochrony przyrody w mieście

Z przyrodniczego punktu widzenia najbardziej istotne są formy zieleni objęte ochroną prawną. Należą do nich w mieście:

- Rezerwat przyrody „Lisia Góra”,

- 62 pomniki przyrody,

- Stanowiska roślin objętych ochroną ścisłą lub częściową,

- Ochrona gatunkowa zwierząt.

Rezerwat przyrody „Lisia Góra”

Na terenie miasta Rzeszowa znajduje się rezerwat przyrody „Lisia Góra”. Jest to rezerwat typu krajobrazowego. Utworzony został w 1999 r. na powierzchni 8,11 ha. Usytuowany jest na zachodnim brzegu Zalewu Rzeszowskiego. Na terenie rezerwatu występują zbiorowiska leśne – dąbrowa i grąd oraz zbiorowiska łąkowe. Celem ochrony jest zachowanie starodrzewu dębowego z licznymi egzemplarzami drzew objętych ochroną pomnikową.

Rzeszowskie pomniki przyrody

Aktualnie w Rzeszowie znajdują się 62 pomniki przyrody, spośród których na szczególną uwagę zasługują:

Platan klonolistny przy ul. Zamkowej

Klęk kanadyjski przy ul. Jagiellońskiej

Buk zwyczajny w Ogrodzie Miejskim

Wiąz szypułkowy przy ul. Spytka Ligęzy

Ochrona gatunkowa roślin

Na terenie miasta znajdują się stanowiska szczególnie cennych gatunków roślin:

objętych ochroną ścisłą:

- Grążel żółty

- Bluszcz pospolity

- Zimowit jesienny

objętych ochrona częściową:

- Kruszyna pospolita

- Kopytnik pospolity

Ochrona gatunkowa zwierząt

Bioróżnorodność faunistyczna związana jest głównie z korytem rzeki Wisłok i Zalewem rzeszowskim.

Bytują tu cenne gatunki ptaków, ryb, płazów, gadów i ssaków.

3. Ścieżka przyrodnicza im. W Szafera

Ścieżka przyrodnicza im. Władysława Szafera, związanego
z Rzeszowem światowej sławy paleobotanika i działacza ochrony przyrody, została wytyczona przez Zarząd Wojewódzki Ligi Ochrony Przyrody w Rzeszowie.

Trasa spacerowa z 9 przystankami liczy prawie 6 km i prowadzi brzegiem Wisłoka od Starego Cmentarza do wyspy za „Lisią Górą”.

Przystanek I. Stary Cmentarz.

Przystanek II. Olszynki.

Przystanek III. Park Kultury i Wypoczynku.

Przystanek IV. Zapora na Wisłoku.

Przystanek V. Teren przy Zespole Szkół Elektronicznych.

Przystanek VI. Ujęcie wody WSK-PZL Rzeszów.

Przystanek VII. Lisia Góra.

Przystanek VIII. Skarpa lessowa.

4. Tereny zieleni w mieście

Głównym elementem środowiska przyrodniczego Rzeszowa jest zieleń miejska.

Tereny zieleni miejskiej zajmują powierzchnię 836 ha.

Tereny zieleni urządzonej to m.in.:

- parki,

- zieleńce miejskie,

- zieleń cmentarna,

- zieleń towarzysząca obiektom sportowym oraz placom zabaw dla dzieci

Ponadto w obrębie miasta znajdują się rozległe tereny zieleni nie urządzonej, związanej z doliną Wisłoka i jego dopływami.

Na terenie miasta znajduje się 13 parków, które są sukcesywnie rewitalizowane.

L.p.	Nazwa parku
1.	Park Zalesie
2.	Park Dominikański
3.	Park Czynnego Wypoczynku nad Wisłokiem
4.	Ogród Miejski
5.	Park Jedności Polonii z Macierzą
6.	Park im. Wł. Szafera w Słocinie
7.	Park na Staromieściu
8.	Park na osiedlu Kmity
9.	Park Sybiraków
10.	Park Kultury i Wypoczynku
11.	Park Papieski (w budowie)
12.	Park leśny
13.	Ogród przy Zespole Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie
Razem

5. Ścieżki rowerowe

W Rzeszowie rowerzyści mają do dyspozycji ok. 60 km ścieżek rowerowych. Najdłuższa z nich przebiega nad Zalewem rzeszowskim. W najbliższym czasie planowane jest wybudowanie ścieżek rowerowo-spacerowych po obu stronach rzeki i zbiornika od granicy do granicy miasta.

Budowa przejścia pod ul. Powstańców Warszawy połączy istniejące ścieżki rowerowe biegnące wzdłuż zalewu i rzeki Wisłok (promenada).

6. Gospodarka odpadami

Na wygląd Miasta oraz na stan środowiska duży wpływ ma sposób w jaki mieszkańcy postępują z odpadami.

Corocznie w Mieście wytwarza się ok. 60 tys. ton odpadów komunalnych. Odpady te w zdecydowanej większości są deponowane na składowiskach zlokalizowanych poza granicami Miasta w Kozodrzy i Młynach.

Selektywna zbiórka odpadów

Na terenie Miasta znajduje się ponad 1200 pojemników do selektywnej zbiórki surowców wtórnych na: szkło bezbarwne
i kolorowe, plastik, metale, tekstylia, makulaturę.

Odpady niebezpieczne

W Rzeszowie w ciągu roku prowadzona jest obwoźna zbiórka odpadów niebezpiecznych. W trakcie tej zbiórki w wybranych punktach na terenie Miasta nieodpłatnie przyjmowane są m.in.: świetlówki, baterie, środki ochrony roślin i opakowania po nich, przeterminowane lekarstwa, rozpuszczalniki, farby, lakiery, kwasy
i alkalia, zużyty olej.

Przeterminowane leki

Urząd Miasta Rzeszowa, w porozumieniu z Podkarpacką Izbą Aptekarską, uruchomił stały system zbiórki przeterminowanych lub niewykorzystanych leków pochodzących z gospodarstw domowych.

Przeterminowane leki zbierane są do specjalistycznych pojemników ustawionych w aptekach.

l.p.	ADRES APTEKI
1	Ul. Zbyszewskiego 15
2	Ul. 3-go Maja 16 „Mediq”
3	Pl. Dworcowy 1
4	Ul. Powstańców Warszawy 13 (CH Tesco”)
5	Ul. Twardowskiego 2a
6	Ul. Rejtana 69 (CH Leclerc)
7	Ul. Witosa 21 (CH Real)
8	Ul. Obrońców Poczty Gdańskiej 14
9	Ul. Łukaszewicza 88 (Zalesie)
10	Ul. Podwisłocze 30
11	Ul. Podchorążych 1 „Mediq”
12	Ul. Wita Stwosza 52
13	Ul. Broniewskiego 34 „Millenium”
14	Ul. Warzywna 18 „Pod Gwiazdą”
15	Ul. Dąbrowskiego 60 „Mediq”

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny

Rzeszów jest jednym z pierwszych miast w Polsce, które w sposób systemowy podeszło do problemu zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. System zbiórki „elektośmieci” zaczął funkcjonować w Mieście w2007 r.

Stały punkt zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, pochodzącego z gospodarstw domowych, zlokalizowany jest w siedzibie firmy EKO-TOP Sp. z o. o. w Rzeszowie przy ul. Hetmańskiej 120 (czynny od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.00 do 15.00).

Zakład Utylizacji Odpadów

Rozbudowa Zakładu Utylizacji Odpadów w Rzeszowie, została dofinansowana przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.

W ramach tego przedsięwzięcia:

- rozbudowano i zmodernizowano halę główną Zakładu Utylizacji Odpadów,

- zainstalowano linię sortowniczą o wydajności 30 tys. ton,

- zbudowano linię przesiewu zmiotek ulicznych oraz linię do rozdrabniania odpadów wielkogabarytowych.

Aktualnie trwają prace nad wyborem nowoczesnej technologii utylizacji odpadów komunalnych i budowy takiej instalacji na terenie Miasta.

7. Ochrona powietrza w mieście

Wyniki pomiarów jakości powietrza w mieście wskazują że zachowane są polskie i unijne normy w zakresie emisji gazów do powietrza. Jedynym przekroczeniem dopuszczalnych norm jest emisja pyłu PM10. W związku z powyższym Marszałek Województwa Podkarpackiego opracował naprawczy Programu Ochrony Powietrza dla strefy Miasto Rzeszów, którego wdrożenie winno zapewnić zmniejszenie ponadnormatywnego poziomu stężenia tego pyłu
w powietrzu.

Niezależnie od prac związanych z opracowaniem programu,
w trosce o ciągłą poprawę warunków bytowych mieszkańców miasta Rzeszowa, podejmowane są działania zmierzające do poprawy stanu czystości powietrza:

- modernizacja instalacji w Elektrociepłowni Rzeszów,

- systematyczna likwidacja pieców i wprowadzanie centralnego zasilania w ciepło budynków w Śródmieściu,

- wymiana taboru autobusowego MPK na pojazdy o napędzie gazowym (ponad 20% autobusów),

- zwiększenie płynności ruchu samochodowego na terenie miasta poprzez modernizację i przebudowę układu komunikacyjnego,

- montaż instalacji wykorzystujących źródła energii odnawialnej (kolektory słoneczne na obiektach należących do miasta),

- prowadzenie kampanii informacyjnej i edukacyjnej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży na temat szkodliwości spalania śmieci i odpadów w piecach domowych oraz na otwartej przestrzeni.

8. Ekoenergia w Rzeszowie

Miasto Rzeszów inwestuje w technologie oparte na wykorzystaniu systemów solarnych już od 2004 r. Odnawialne źródła energii, pozwalają na oszczędności w utrzymaniu obiektów użyteczności publicznej, m.in.: basenów, żłobków, domów pomocy społecznej.

Baterie słoneczne są też wykorzystywane w całym mieście do oświetlania przejść ulicznych.

9. Ochrona przed hałasem

W celu ograniczenia uciążliwości hałasowych, prowadzona jest ciągła modernizacja układu komunikacyjnego miasta oraz budowa ekranów dźwiękochłonnych.

Na potrzeby oceny stanu akustycznego środowiska, sporządza się mapę akustyczną. Rzeszów wykona taką mapę do 2012 r.

Mapa hałasu pokaże miejsca najbardziej narażone na działanie ponadnormatywnego hałasu oraz wpływ różnego rodzaju inwestycji na zmiany stanu klimatu akustycznego środowiska.

Będzie to niezbędne do opracowania skutecznego programu ochrony środowiska przed hałasem w mieście.

10. Nagrody i wyróżnienia dla Rzeszowa w dziedzinie ekologii i ochrony środowiska

Miasto Rzeszów corocznie jest doceniane na ogólnopolskim forum za realizację wielu działań ekologicznych.

Najważniejsze sukcesy Rzeszowa w rankingach i konkursach:

1) Laureat konkursu Gmina Przyjazna Środowisku,Certyfikat Powiat Przyjazny Środowisku (2005, 2006, 2007, 2008)

2) Laureat II edycji konkursu na najbardziej efektywną energetycznie gminę w Polsce (2007 r.)

3) Wyróżnienie w Konkursie "Panteon Polskiej Ekologii" za system zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (2008 r.)

4) II miejsce w ogólnopolskim rankingu tygodnika „Przekrój”, w którym wytypowano miasta, gdzie żyje się najlepiej (2009 r.)

5) Tytuł „Mecenas Polskiej Ekologii” Narodowego Konkursu Ekologicznego „Przyjaźni Środowisku” (2009 r.)

6) I miejsce w konkursie „Zielony kontakt” za najlepsze wyniki w zbiórce elektrośmieci (2009 r.).

Opublikował(a): 07.01.2010 13:24, Anna Kwarta

Wytworzył(a): 07.01.2010 11:51, Anna Kwarta

Drukuj Poleć znajomym

Dziennik zmian

2011-12-14 15:06:36	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2011-12-14 15:05:57	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2011-12-14 15:01:45	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2011-12-14 15:01:37	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2011-06-01 10:26:09	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 14:09:41	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 14:09:00	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 14:06:41	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:51:27	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:51:19	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:47:55	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:45:47	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:45:03	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:40:41	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:39:31	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:30:31	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:27:07	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz
2010-01-07 13:24:44	Anna Kwarta	zmiania treści	zobacz